Hướng dẫn ứng dụng BIM trong dự án xây dựng công là tài liệu hướng dẫn nhằm thúc đẩy việc ứng dụng BIM hiệu quả giữa chủ đầu tư và đơn vị thực hiện trong các hoạt động thiết kế, thi công và vận hành bảo trì thuộc các dự án xây dựng công.
Đối tượng áp dụng chủ yếu là các công trình hành chính công, bao gồm xây mới và cải tạo/sửa chữa. Tuy nhiên, hướng dẫn này cũng giúp các bên liên quan hiểu được quy trình cơ bản khi xây dựng quy định và workflow triển khai BIM giữa chủ đầu tư và nhà thầu.
Ngoài ra, tài liệu còn giới thiệu nhiều ví dụ ứng dụng BIM trong giai đoạn thiết kế và thi công, trở thành nguồn tham khảo hữu ích cho các doanh nghiệp và tổ chức đang xem xét triển khai BIM trong thực tế.
Trong giai đoạn thiết kế và thi công, BIM có thể được ứng dụng cho nhiều mục đích khác nhau. Vì vậy, các yêu cầu về phạm vi ứng dụng BIM sẽ được chủ đầu tư quy định thông qua EIR (Exchange Information Requirements).
Từ tháng 4 năm 2023, về nguyên tắc, toàn bộ các dự án thiết kế và xây dựng công trình mới đều thuộc đối tượng áp dụng EIR.
Các hạng mục ứng dụng BIM được chia thành hai nhóm:
Tìm hiểu thêm: EIR
Đơn vị thực hiện sẽ xác định các hạng mục triển khai BIM thông qua BEP (BIM Execution Plan).
Các hạng mục BIM được chia thành ba nhóm:
Tìm hiểu thêm: BEP
Trong giai đoạn thiết kế, BIM được sử dụng cho nhiều mục đích như kiểm tra, xác minh và trình bày phương án thiết kế.
Đối với các dự án xây dựng mới, các hạng mục BIM dưới đây thường được phân loại thành hạng mục bắt buộc hoặc khuyến nghị:
Hạng mục BIM | Tổng diện tích sàn ≥ 3,000m² | Tổng diện tích sàn < 3,000m² |
|---|---|---|
| 1. Trình bày ngoại thất và một phần nội thất công trình | Bắt buộc | Khuyến nghị |
| 2. Tạo hồ sơ thiết kế kỹ thuật (general drawings, v.v.) | Bắt buộc | Khuyến nghị |
| 3. Kiểm tra tính đồng nhất giữa điều kiện thiết kế và hồ sơ thiết kế | Khuyến nghị | Khuyến nghị |
| 4. Kiểm tra phương án hệ thống thiết bị trong giai đoạn thiết kế cơ sở | Khuyến nghị | Khuyến nghị |
| 5. Tính toán chi phí xây dựng sơ bộ | Khuyến nghị | Khuyến nghị |
| 6. Tạo một phần hồ sơ thiết kế cơ sở | Khuyến nghị | Khuyến nghị |
| 7. Tạo hồ sơ thiết kế kỹ thuật chi tiết | Khuyến nghị | Khuyến nghị |
Khi hạng mục số 2 được xác định là hạng mục bắt buộc, dữ liệu BIM (định dạng gốc và IFC) cùng tài liệu mô tả liên quan (PDF) sẽ trở thành đối tượng bàn giao điện tử theo quy định.
Trong giai đoạn thiết kế cơ sở, BIM có thể được sử dụng để kiểm tra tính phù hợp giữa yêu cầu thiết kế và dữ liệu mô hình.
Ví dụ:
- Kiểm tra điều kiện thiết kế của từng không gian/phòng
- Tạo bản vẽ phân vùng bằng màu sắc
- Kiểm tra quy chuẩn pháp lý (giới hạn chiều cao, quy định đổ bóng, v.v.)
- Kiểm tra phân khu chống cháy và các yêu cầu an toàn khác
Trong giai đoạn thiết kế cơ sở, BIM có thể được sử dụng để thực hiện các mô phỏng môi trường xung quanh công trình và bên trong tòa nhà.
Ví dụ:
- Mô phỏng môi trường gió và ảnh hưởng ánh sáng đến khu vực xung quanh công trình
- Mô phỏng điều kiện chiếu sáng tự nhiên bên trong công trình
- Mô phỏng môi trường nhiệt và hiệu suất nhiệt bên trong tòa nhà
BIM có thể được sử dụng để hỗ trợ trình bày phương án thiết kế và tạo sự đồng thuận với chủ đầu tư thông qua việc trực quan hóa công trình.
Ví dụ:
- Kiểm tra và đánh giá ngoại thất / nội thất công trình
- Tạo hình ảnh mô phỏng công trình sau khi hoàn thiện
BIM cho phép tích hợp mô hình của các bộ môn như kiến trúc, kết cấu và MEP để thực hiện kiểm tra xung đột giữa các cấu kiện.
Ngoài ra, BIM còn hỗ trợ:
- Kiểm tra khoảng hở (clearance) giữa các cấu kiện
- Đánh giá không gian phục vụ thi công và bảo trì
- Xác minh tính khả thi của giải pháp kỹ thuật và bố trí công trình
Tìm hiểu thêm: 90% CÁC KIỂM TRA VA CHẠM (CLASH DETECTIONS) BỊ BỎ SÓT
BIM có thể được sử dụng để tính toán:
Các dữ liệu này hỗ trợ việc lập dự toán và tính toán chi phí xây dựng sơ bộ.
BIM được sử dụng để tạo:
Trong trường hợp khó áp dụng đúng tiêu chuẩn thể hiện bản vẽ theo quy định hiện hành, các bên có thể trao đổi với chủ đầu tư để xem xét áp dụng phương pháp thể hiện khác phù hợp hơn.
Trong giai đoạn thi công, BIM được sử dụng để hỗ trợ lập kế hoạch thi công, kiểm tra kỹ thuật và trình bày phương án triển khai.
Dữ liệu BIM phục vụ thi công có thể được:
Theo guideline, các hạng mục dưới đây thường được xếp vào nhóm khuyến nghị:
| Hạng mục BIM | Có bàn giao BIM thiết kế | Không bàn giao BIM thiết kế |
|---|---|---|
| 1. Kiểm tra & lập kế hoạch thi công | Khuyến nghị | Khuyến nghị |
| 2. Tạo bản vẽ thi công | Khuyến nghị | Khuyến nghị |
| 3. Kiểm tra xung đột | Khuyến nghị | Khuyến nghị |
| 4. Tạo bản vẽ hoàn công | Khuyến nghị | — |
| 5. Tạo hình ảnh sử dụng cho tài liệu hướng dẫn vận hành công trình | Khuyến nghị | — |
BIM có thể được sử dụng để:
Ví dụ:
- Kiểm tra tổng mặt bằng công trình tạm
- Kiểm tra kế hoạch đổ bê tông
- Kiểm tra bố trí cốt thép và trình tự thi công
- Kiểm tra hoàn thiện nội ngoại thất và hệ thống signage
- Điều chỉnh vị trí công tắc và thiết bị điện phù hợp thực tế
BIM có thể được sử dụng để tạo bản vẽ kết cấu và kiểm tra chi tiết các cấu kiện như:
BIM cho phép tích hợp mô hình từ các bộ môn khác nhau để kiểm tra xung đột giữa các cấu kiện công trình, đồng thời đánh giá:
Lưu ý: Mục tiêu kiểm tra xung đột giữa giai đoạn thiết kế và thi công có sự khác nhau.
Tìm hiểu thêm: AI KIỂM TRA VA CHẠM (CLASH DETECTION) THÔNG MINH
Trong giai đoạn vận hành và bảo trì, BIM được sử dụng để tạo các bản vẽ hoàn công và tài liệu hướng dẫn bàn giao cho đơn vị quản lý vận hành công trình.
Dữ liệu BIM trong giai đoạn này được xây dựng dựa trên mô hình thiết kế và mô hình thi công, đồng thời được bổ sung các thông tin cần thiết phục vụ công tác quản lý tài sản, chẳng hạn như:
Nhờ đó, BIM trở thành cơ sở dữ liệu phục vụ hiệu quả cho công tác quản lý, vận hành và bảo trì công trình.
Tìm hiểu thêm: BIM CHO VẬN HÀNH & BẢO TRÌ (BIM FM): TỐI ƯU HÓA VÒNG ĐỜI TÀI SẢN
Ứng dụng BIM trong dự án xây dựng công cộng cho thấy BIM không chỉ là công cụ mô hình hóa, mà là một hệ thống quản lý thông tin xuyên suốt toàn bộ vòng đời công trình — từ thiết kế, thi công đến vận hành và bảo trì.
Việc chuẩn hóa quy trình và dữ liệu BIM giúp nâng cao tính minh bạch, giảm sai sót trong phối hợp giữa các bên, đồng thời tối ưu hiệu quả quản lý dự án và khai thác công trình trong dài hạn. Đây là nền tảng quan trọng để thúc đẩy chuyển đổi số trong ngành xây dựng công.
BIMCAD Vietnam sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp trong đào tạo, tư vấn và triển khai BIM/CDE theo hướng thực tiễn và chuẩn hóa.
