Ngày 27/11/2025, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 2597/QĐ-TTg phê duyệt Đề án chuyển đổi số trong hoạt động xây dựng, quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng xây dựng. Quyết định đưa ra định hướng đến năm 2030 với trọng tâm là số hóa dữ liệu, chuyển đổi quy trình quản lý sang môi trường điện tử và tăng cường ứng dụng AI, IoT, GIS, BIM trong toàn bộ quá trình xây dựng và vận hành hạ tầng.
Điểm đáng chú ý là chuyển đổi số theo Quyết định 2597/QĐ-TTg không chỉ dừng ở việc ứng dụng từng phần mềm riêng lẻ. Định hướng được đặt ở cấp độ hệ sinh thái dữ liệu và nền tảng số, trong đó thông tin công trình cần được số hóa, chuẩn hóa, kết nối và khai thác xuyên suốt vòng đời.
Vậy những mục tiêu này sẽ đặt ra yêu cầu gì cho doanh nghiệp xây dựng? Và CDE, BIM, IoT hay Digital Twin sẽ đóng vai trò như thế nào trong quá trình chuyển đổi này?
Quyết định 2597/QĐ-TTg xác định chuyển đổi số là một hướng đi quan trọng trong hoạt động xây dựng, quản lý và khai thác kết cấu hạ tầng. Trong đó, mục tiêu đến năm 2030 tập trung vào công nghệ, dữ liệu, quy trình và khả năng liên thông.
Một trong những mục tiêu nổi bật là đến năm 2030, 100% các dự án đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng mới áp dụng các công nghệ AI, IoT, GIS, BIM trong thiết kế, giám sát, quản lý chất lượng và vận hành công trình.
Điều này cho thấy BIM không còn chỉ được nhìn nhận như một công cụ phục vụ dựng mô hình 3D. BIM đang dần trở thành một thành phần của hệ thống dữ liệu phục vụ quản lý và vận hành công trình.
Quyết định đặt mục tiêu 100% quy trình quản lý được chuyển đổi từ thủ công sang điện tử, sử dụng hồ sơ điện tử và dữ liệu trực tuyến trong công tác quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng xây dựng.
Đây là bước chuyển từ số hóa tài liệu sang số hóa quy trình. Doanh nghiệp không chỉ cần lưu trữ hồ sơ trên môi trường số mà còn phải kiểm soát được quy trình xử lý, phê duyệt, chia sẻ và khai thác thông tin.
Đặc biệt, Quyết định đặt mục tiêu bảo đảm 100% hệ thống số hóa trong lĩnh vực hạ tầng có biện pháp bảo vệ an toàn thông tin theo cấp độ, áp dụng các tiêu chuẩn an toàn thông tin và bảo mật trong quá trình khai thác, chia sẻ dữ liệu kết cấu hạ tầng và thông tin người dùng.
Đây là yếu tố không thể tách rời khỏi quá trình chuyển đổi số. Khi dữ liệu công trình, hồ sơ dự án, thông tin tài sản và dữ liệu vận hành ngày càng được đưa lên môi trường số, phân quyền truy cập, bảo mật và kiểm soát dữ liệu trở thành một phần quan trọng của hệ thống quản lý.
Một mục tiêu khác là triển khai các nền tảng số dùng chung phục vụ quản lý đầu tư, vận hành và bảo trì công trình hạ tầng, hướng tới hình thành hệ sinh thái kết cấu hạ tầng thông minh, kết nối liên ngành, liên vùng và liên thông giữa các cấp quản lý.
Điều này đặt ra nhu cầu về một môi trường dữ liệu có khả năng tập trung, kết nối, chia sẻ và kiểm soát thông tin trong suốt vòng đời công trình.
Khi số lượng bản vẽ, mô hình BIM, hồ sơ kỹ thuật và dữ liệu dự án ngày càng tăng, bài toán quan trọng không còn đơn giản là “lưu file ở đâu?”.
Doanh nghiệp cần trả lời những câu hỏi lớn hơn: Dữ liệu nào là phiên bản mới nhất? Ai được quyền truy cập? Hồ sơ nào đang chờ phê duyệt? Thay đổi được thực hiện khi nào? Thông tin nào đã được phát hành? Và dữ liệu đó sẽ được sử dụng như thế nào ở giai đoạn tiếp theo?
Theo định hướng của Quyết định 2597/QĐ-TTg, dữ liệu quản lý công trình hạ tầng cần được số hóa, chuẩn hóa và liên thông. Đề án cũng đề cập đến việc xây dựng cơ sở dữ liệu số, chuẩn kết nối và chia sẻ dữ liệu hạ tầng, đồng thời áp dụng BIM trong toàn bộ vòng đời công trình.
Điều này tạo ra nhu cầu về một môi trường có khả năng quản lý thông tin tập trung, thay vì để dữ liệu phân tán trên máy cá nhân, email, các ứng dụng trao đổi hoặc nhiều hệ thống độc lập.
Trong bối cảnh đó, CDE (Common Data Environment) có thể đóng vai trò là môi trường quản lý và phối hợp thông tin chung cho dự án.
Một CDE không chỉ đơn giản là nơi lưu trữ bản vẽ. Hệ thống cần hỗ trợ quản lý tài liệu, phiên bản, phân quyền, workflow, phê duyệt, Issues/RFI và lịch sử thay đổi, giúp các bên làm việc trên cùng một nguồn thông tin được kiểm soát. Đây cũng là bước chuyển từ “quản lý file” sang “quản lý thông tin dự án”.
Tìm hiểu thêm: Môi Trường Dữ Liệu Chung (CDE) Trong BIM
Một dự án xây dựng thường có sự tham gia của nhiều bên: chủ đầu tư, tư vấn, nhà thầu chính, nhà thầu phụ và các đơn vị quản lý vận hành. Mỗi bên lại tạo ra và sử dụng một lượng lớn dữ liệu khác nhau.
Nếu dữ liệu không được kiểm soát tập trung, cùng một bản vẽ có thể xuất hiện nhiều phiên bản; thông tin thay đổi khó được truy vết; các yêu cầu xử lý bị phân tán và việc phối hợp trở nên phụ thuộc nhiều vào trao đổi thủ công.
Một môi trường dữ liệu chung cần kiểm soát được toàn bộ chuỗi thông tin.
File giúp tập trung dữ liệu, Version giúp xác định lịch sử và phiên bản, Permission kiểm soát người được truy cập và thao tác, Workflow đưa dữ liệu vào đúng quy trình xem xét, phê duyệt và phát hành.
Khi những lớp này được kết nối, dữ liệu không chỉ được lưu trữ mà còn trở thành một phần của quy trình quản lý dự án.
Quyết định 2597/QĐ-TTg còn định hướng xây dựng hệ thống quản lý, điều hành tập trung dựa trên dữ liệu kết cấu hạ tầng theo thời gian thực, bao gồm giám sát tiến độ, phát hiện rủi ro kỹ thuật, quản lý bảo trì và lập kế hoạch đầu tư.
Như vậy, dữ liệu được tạo ra trong giai đoạn thiết kế và thi công không nên kết thúc khi dự án hoàn thành. Dữ liệu đó cần tiếp tục được bàn giao, cập nhật và khai thác trong giai đoạn vận hành.
Một trong những điểm đáng chú ý trong Đề án là việc đề cập đến bản sao số (Digital Twin), BIM, GIS, IoT và các công nghệ cảm biến thông minh trong quản lý vận hành hạ tầng. Điều này mở rộng phạm vi của chuyển đổi số từ quản lý dự án sang quản lý tài sản và vận hành công trình.
Trong cách tiếp cận truyền thống, BIM thường được sử dụng mạnh ở giai đoạn thiết kế và thi công.
Nhưng với định hướng mới, dữ liệu BIM có thể trở thành một phần của dữ liệu vận hành: thông tin không gian, cấu kiện, thiết bị, tài sản, thông số kỹ thuật và lịch sử bảo trì có thể tiếp tục được khai thác sau khi công trình đi vào sử dụng.
Khi kết hợp BIM/IFC, IoT, cảm biến, BMS/BEMS và dữ liệu tài sản, mô hình số có thể được mở rộng thành một môi trường phục vụ giám sát và vận hành công trình.
Đề án cũng định hướng xây dựng các trung tâm điều hành hạ tầng thông minh, tích hợp Digital Twin, GIS và dữ liệu BIM để hỗ trợ phân tích dữ liệu, cảnh báo bất thường và ra quyết định trong vận hành, bảo trì. Đây chính là bước chuyển từ Digital Construction sang Smart Operation.
Định hướng của Quyết định 2597/QĐ-TTg cho thấy doanh nghiệp cần nhìn chuyển đổi số theo một chuỗi liên tục, thay vì triển khai các phần mềm độc lập cho từng giai đoạn.
Trong hệ sinh thái VCC (Vina Construction Cloud), VinaCDE và VinaS có thể được tiếp cận như hai lớp hỗ trợ khác nhau trong vòng đời dữ liệu công trình.
VinaCDE tập trung vào môi trường dữ liệu chung cho dự án xây dựng, hỗ trợ quản lý tài liệu, bản vẽ và mô hình; kiểm soát phiên bản, phân quyền, workflow và các hoạt động phối hợp như Issues, RFI, Submittals, Transmittals.
Thay vì dữ liệu nằm rải rác ở nhiều kênh, thông tin dự án được đưa vào một môi trường có cấu trúc và kiểm soát. Điều này phù hợp với yêu cầu ngày càng cao về số hóa hồ sơ, quản lý dữ liệu trực tuyến và chuẩn hóa quy trình.
Nếu VinaCDE tập trung vào Project Information Management, thì VinaS mở rộng dữ liệu sang bài toán Smart Building & Digital Twin Management.
VinaS có thể kết nối dữ liệu BIM/IFC, IoT, BMS/BEMS, Asset và Sensor, từ đó hỗ trợ theo dõi tài sản, dữ liệu vận hành, bảo trì, chi phí và trạng thái công trình trên một môi trường thống nhất.
Có thể hình dung chuỗi dữ liệu theo hướng: BIM/CAD → CDE → Project Data → Asset Data → IoT/BMS → Digital Twin → Smart Operation
Đây cũng là cách tiếp cận phù hợp với định hướng xây dựng hệ sinh thái dữ liệu hạ tầng có khả năng kết nối và khai thác xuyên suốt vòng đời công trình.
Tìm hiểu thêm: VinaS Smart Building
Quyết định 2597/QĐ-TTg không chỉ đặt ra mục tiêu ứng dụng công nghệ mà còn đề cập đến chuẩn hóa dữ liệu, kết nối hệ thống, hạ tầng Cloud/Data Center, an toàn thông tin và phát triển nguồn nhân lực.
Trước khi triển khai AI hay Digital Twin, doanh nghiệp cần xác định dữ liệu nào đang được tạo ra, dữ liệu nằm ở đâu, ai quản lý và quy trình sử dụng dữ liệu như thế nào.
Một nền tảng công nghệ tốt nhưng dữ liệu không có cấu trúc và quy trình không thống nhất sẽ khó tạo ra hiệu quả lâu dài.
Doanh nghiệp có thể bắt đầu từ những nhu cầu thực tế như quản lý bản vẽ, tài liệu, phiên bản và phê duyệt, sau đó mở rộng sang BIM, Issues, RFI, dữ liệu tài sản và vận hành.
Cách tiếp cận từng bước giúp doanh nghiệp tránh việc đầu tư một hệ thống lớn nhưng không khai thác hết khả năng.
Ngay từ giai đoạn thiết kế và thi công, cần xác định dữ liệu nào sẽ được sử dụng sau khi bàn giao công trình.
Khi dữ liệu được chuẩn hóa ngay từ đầu, việc chuyển từ BIM/CDE sang Asset Management và Digital Twin sẽ thuận lợi hơn thay vì phải thu thập và xây dựng lại dữ liệu sau khi công trình hoàn thành.
Nhiều địa phương đang triển khai đề án: số hóa hồ sơ công trình, lập mô hình BIM, lưu trữ dữ liệu hạ tầng trên nền tảng Cloud/GIS.
Tuy nhiên, để thành công cần:
Để tìm hiểu đầy đủ nội dung Quyết định 2597/QĐ-TTg cùng các định hướng chuyển đổi số trong hoạt động xây dựng, quản lý và khai thác kết cấu hạ tầng, bạn có thể xem chi tiết văn bản gốc tại đây: https://vanban.chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=216010
Quyết định 2597/QĐ-TTg cho thấy chuyển đổi số trong xây dựng đang dịch chuyển từ việc “số hóa hồ sơ” sang xây dựng một hệ sinh thái dữ liệu có khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác xuyên suốt vòng đời công trình.
Đến năm 2030, mục tiêu đặt ra không chỉ là ứng dụng AI, IoT, GIS và BIM mà còn là số hóa quy trình quản lý, chuẩn hóa dữ liệu, triển khai các nền tảng số dùng chung và tăng cường khả năng liên thông dữ liệu.
Với BIMCAD Vietnam, doanh nghiệp không chỉ “theo kịp” chuyển đổi số — mà còn “làm chủ” công nghệ để phát triển bền vững. Là đơn vị am hiểu BIM & công nghệ số, BIMCAD Vietnam sẵn sàng hỗ trợ doanh nghiệp:
Nguồn tham khảo: Quyết định số 2597/QĐ-TTg ngày 27/11/2025 của Thủ tướng Chính phủ.
