AI đang thay đổi cách các đội ngũ BIM kiểm tra mô hình, phát hiện vấn đề và quản lý thông tin dự án. AI có thể xử lý hàng nghìn dữ liệu, nhận diện pattern, tự động hóa các kiểm tra lặp lại và hỗ trợ tổng hợp báo cáo.
Nhưng AI không thể thay thế hoàn toàn BIM Coordinator.
Trong BIM Coordination, có những công việc AI làm rất tốt, nhưng cũng có những quyết định vẫn cần đến kinh nghiệm của kỹ sư, kiến trúc sư, MEP và đội ngũ thi công.
Bài viết này phân tích rõ AI có thể làm gì và không thể làm gì trong BIM Coordination, đồng thời chỉ ra cách kết hợp AI với con người để nâng cao hiệu quả phối hợp dự án.
BIM Coordination truyền thống thường bao gồm nhiều công việc lặp lại:
Khi quy mô dự án tăng, số lượng model, drawing, issue và thông tin cần kiểm tra cũng tăng theo.
Đây là lúc AI trở nên hữu ích. AI có khả năng xử lý lượng lớn dữ liệu trong thời gian ngắn, từ đó hỗ trợ BIM Coordinator giảm công việc thủ công và tập trung nhiều hơn vào những vấn đề cần chuyên môn.
Tuy nhiên, cần hiểu đúng: AI trong BIM Coordination không phải là "người thay thế BIM Coordinator". Nó nên được xem là một trợ lý thông minh hỗ trợ phân tích và tự động hóa.
Một dự án BIM có thể phát sinh hàng trăm hoặc hàng nghìn Issues. Nếu xử lý thủ công, BIM Coordinator phải dành rất nhiều thời gian để:
AI có thể hỗ trợ group và sort các Issue dựa trên nội dung, vị trí, đối tượng hoặc các pattern tương đồng.
Một trong những điểm mạnh của AI là khả năng nhận diện pattern.
Ví dụ, AI có thể phát hiện: Một loại xung đột tương tự đang xuất hiện ở nhiều tầng.
Hoặc: Một hệ thống MEP đang liên tục va chạm với cùng một loại kết cấu.
Hoặc: Một nhóm Issues đang tập trung ở một khu vực nhất định của công trình.
Đây là thông tin rất hữu ích. Bởi vì BIM Coordinator không chỉ cần biết: "Có bao nhiêu clash?" Mà quan trọng hơn là:"Tại sao clash này liên tục xuất hiện?" Nếu 50 Issues thực chất xuất phát từ cùng một vấn đề thiết kế, việc xử lý từng Issue riêng lẻ sẽ không hiệu quả. AI có thể giúp phát hiện mối liên hệ này nhanh hơn.
Các quy tắc BIM có thể được sử dụng để kiểm tra một số yêu cầu có tính hệ thống.
Ví dụ:
AI và các công cụ tự động hóa có thể giúp tăng tốc những bước kiểm tra này. Thay vì kiểm tra thủ công hàng nghìn đối tượng, hệ thống có thể thực hiện kiểm tra theo rule và đưa ra danh sách các đối tượng cần xem xét.
Sau mỗi vòng phối hợp BIM, đội ngũ thường phải tổng hợp rất nhiều thông tin. AI có thể hỗ trợ tạo bản tóm tắt:
TOTAL ISSUES: 425
OPEN: 82
RESOLVED: 343
TOP DISCIPLINE: MEP
HIGH-RISK AREA: LEVEL 05–08
RECURRING ISSUE: MEP Clearance
Thay vì đọc toàn bộ Issue Log, người quản lý có thể nhanh chóng nắm được tình trạng của dự án. Đây cũng là một trong những hướng ứng dụng thực tế của AI: giảm công việc xử lý dữ liệu và tăng tốc quá trình ra quyết định.
Đây là một trong những giới hạn quan trọng nhất. AI có thể nhận biết rằng: "Pipe is clashing with Beam." Nhưng câu hỏi tiếp theo là:"Nên di chuyển Pipe hay thay đổi Beam?"Đây không còn là một bài toán đơn thuần về hình học.
Có thể kiến trúc sư cần giữ nguyên cao độ trần. Có thể kỹ sư kết cấu không thể thay đổi vị trí dầm. Có thể đường ống cần duy trì độ dốc. Có thể thiết bị cần một khoảng không gian nhất định để bảo trì.
Một mô hình BIM có thể cung cấp rất nhiều dữ liệu nhưng không phải lúc nào cũng thể hiện đầy đủ ý đồ thiết kế và các ưu tiên của dự án. Vì vậy, AI có thể phát hiện vấn đề nhưng BIM Coordinator vẫn cần đánh giá context trước khi đưa ra quyết định.
Trong thực tế, rất ít vấn đề có một phương án xử lý duy nhất. AI có thể hỗ trợ phân tích dữ liệu của các phương án, nhưng việc xác định trade-off nào phù hợp nhất với mục tiêu dự án vẫn cần con người.
Một mô hình không có clash không đồng nghĩa với một thiết kế dễ thi công.
Ví dụ, một hệ thống MEP có thể không va chạm với kết cấu nhưng:
Đây là lý do constructability review vẫn cần kinh nghiệm của kỹ sư, nhà thầu và đội ngũ thi công.
Một Issue được phát hiện không chỉ đặt ra câu hỏi: "Vấn đề là gì?" Mà còn:"Ai chịu trách nhiệm?", "Ai có quyền quyết định?", "Ai phê duyệt phương án?", "Thay đổi này ảnh hưởng đến chi phí và tiến độ như thế nào?"
AI có thể hỗ trợ cung cấp thông tin nhưng không nên được xem là chủ thể chịu trách nhiệm chuyên môn thay cho kiến trúc sư, kỹ sư, BIM Coordinator, nhà thầu hoặc chủ đầu tư.
BIM cung cấp một nguồn dữ liệu có cấu trúc về công trình, bao gồm: Hình học, Đối tượng, Thuộc tính, Quan hệ giữa các đối tượng, Thông tin của từng bộ môn.
Nhờ đó, AI có thể có dữ liệu đầu vào để thực hiện các tác vụ phân tích và nhận diện pattern. Tuy nhiên, dữ liệu BIM chỉ là một phần của dữ liệu dự án.
Một dự án không chỉ có BIM Model.
Dự án còn có: Drawing, Specification, Document, Issue, Revision, Approval, Meeting record, Project correspondence.
CDE giúp tập trung và kiểm soát những thông tin này trong một môi trường chung. Đây cũng là lý do CDE thường được xem là nền tảng quan trọng trong quy trình BIM và quản lý thông tin dự án.
Để AI hoạt động hiệu quả, dữ liệu đầu vào phải:
Đây chính là giá trị của Single Source of Truth trong CDE. Thay vì AI phải phân tích nhiều phiên bản model và document khác nhau, hệ thống có thể dựa trên dữ liệu được quản lý và kiểm soát tập trung.
Đọc thêm: CDE LÀ GÌ? VÌ SAO MÔI TRƯỜNG DỮ LIỆU DÙNG CHUNG (CDE) LÀ “NỀN MÓNG” CỦA BIM?
AI có thể xử lý các công việc lặp lại như kiểm tra, phân loại và tổng hợp dữ liệu. Nhờ đó, BIM Coordinator có thể dành nhiều thời gian hơn cho việc phân tích, điều phối và ra quyết định.
AI có thể phát hiện và phân tích Issues, nhưng quyết định cuối cùng vẫn cần BIM Coordinator và các bên liên quan đánh giá dựa trên thiết kế, kỹ thuật và thực tế thi công. AI xử lý dữ liệu – Con người xử lý quyết định.
AI trong BIM Coordination có thể hỗ trợ phát hiện Issues, phân loại dữ liệu, kiểm tra theo quy tắc và tổng hợp báo cáo. Điều này giúp giảm công việc thủ công và tiết kiệm thời gian cho đội ngũ BIM.
AI chưa thể thay thế hoàn toàn kinh nghiệm trong Design Intent, Engineering Judgment, Trade-off và Constructability. Tương lai không phải là AI thay thế BIM Coordinator, mà là AI hỗ trợ BIM Coordinator đưa ra quyết định nhanh và chính xác hơn.
BIMCAD Vietnam cung cấp các giải pháp công nghệ phục vụ BIM/CAD và chuyển đổi số ngành xây dựng, từ BIM Coordination, BIM Viewer, CDE đến phát triển và tùy chỉnh hệ thống BIM/CAD. BIMCAD Vietnam hướng tới việc giúp doanh nghiệp xây dựng quản lý dữ liệu hiệu quả hơn và đưa công nghệ vào quy trình dự án một cách thực tế.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang gặp khó khăn trong việc triển khai BIM, CDE, BIM Coordination hoặc các giải pháp công nghệ cho dự án xây dựng, hãy liên hệ BIMCAD Vietnam để được tư vấn giải pháp phù hợp.
