Trong một dự án BIM, bạn sẽ thường xuyên bắt gặp những thuật ngữ viết tắt như EIR, AIR, OIR, PIR, CDE, AIM, MIDP, LOI hay LDC.
Đây không chỉ là những chữ viết tắt trong tài liệu BIM. Chúng đại diện cho yêu cầu thông tin, mô hình, quy trình quản lý dữ liệu và vai trò của các bên trong dự án.
Việc hiểu đúng các thuật ngữ này giúp BIM Coordinator, BIM Manager, tư vấn, nhà thầu và chủ đầu tư trao đổi thông tin thống nhất và triển khai BIM hiệu quả hơn. Dưới đây là các thuật ngữ nổi bật được tổng hợp từ infographic trên.
OIR là Yêu cầu thông tin của tổ chức. Đây là những thông tin mà một tổ chức cần để phục vụ hoạt động quản lý, vận hành và ra quyết định ở cấp độ tổ chức. OIR thường là cơ sở để xác định các yêu cầu thông tin cụ thể hơn trong từng dự án.
PIR là Yêu cầu thông tin của dự án. PIR xác định những thông tin cần được tạo lập và cung cấp trong quá trình thực hiện một dự án cụ thể.
Có thể hiểu đơn giản: OIR → nhu cầu thông tin của tổ chức → PIR → nhu cầu thông tin của dự án.
EIR thường được sử dụng để chỉ Exchange Information Requirements hoặc trong một số tài liệu là Employer's Information Requirements.
EIR xác định thông tin cần được trao đổi, thời điểm cung cấp và các yêu cầu liên quan trong quá trình triển khai dự án. Đây là một trong những thuật ngữ quan trọng khi xây dựng quy trình BIM.
AIR là Asset Information Requirements – Yêu cầu thông tin tài sản. AIR tập trung vào những thông tin cần thiết để quản lý và vận hành tài sản sau khi dự án hoàn thành.
AIM là Asset Information Model – Mô hình thông tin tài sản. AIM chứa thông tin cần thiết phục vụ vận hành, bảo trì và quản lý tài sản trong giai đoạn Operations. AIM có thể kế thừa và phát triển từ thông tin được tạo ra trong giai đoạn thiết kế và xây dựng.
LOI đề cập đến mức độ thông tin được yêu cầu trong mô hình.
Thông tin ở đây có thể bao gồm các thuộc tính phi hình học như:
LOI giúp xác định mô hình cần chứa thông tin gì và ở mức độ nào.
MDS là Model Development Specification – đặc tả phát triển mô hình. Nó giúp xác định các yêu cầu liên quan đến nội dung và mức độ phát triển của mô hình trong từng giai đoạn.
CDE – Common Data Environment là Môi trường dữ liệu chung. CDE cung cấp một môi trường để các bên trong dự án lưu trữ, quản lý, chia sẻ, kiểm soát phiên bản và trao đổi thông tin.
Một quy trình CDE có thể quản lý các trạng thái như: WIP → Shared → Published → Archived
Mục tiêu là tạo ra một nguồn thông tin có kiểm soát, thay vì dữ liệu bị phân tán qua email, chat, ổ cứng hoặc nhiều hệ thống khác nhau.
EDMS là Electronic Document Management System – Hệ thống quản lý tài liệu điện tử. EDMS tập trung vào việc quản lý tài liệu, phiên bản, quyền truy cập, lịch sử thay đổi và quy trình xử lý tài liệu.
EDMS có thể là một thành phần trong hệ thống quản lý thông tin rộng hơn của dự án.
CAFM là Computer-Aided Facilities Management – hệ thống hỗ trợ quản lý cơ sở vật chất. CAFM có thể được sử dụng để quản lý: Tài sản → Không gian → Thiết bị → Bảo trì → Công việc vận hành.
Khi kết hợp với BIM và dữ liệu tài sản, CAFM có thể hỗ trợ giai đoạn vận hành hiệu quả hơn.
GIS – Geographic Information System là Hệ thống thông tin địa lý. GIS tập trung vào dữ liệu có yếu tố không gian và vị trí địa lý, trong khi BIM tập trung nhiều hơn vào thông tin của công trình và tài sản.
Trong các dự án quy mô lớn, BIM và GIS có thể được kết hợp để quản lý công trình, hạ tầng và dữ liệu không gian.
MIDP – Master Information Delivery Plan là Kế hoạch tổng thể cung cấp thông tin.
MIDP giúp xác định:
MIDP đóng vai trò quan trọng trong việc lập kế hoạch và kiểm soát quá trình cung cấp thông tin BIM.
KPI – Key Performance Indicators là các chỉ số hiệu suất chính.
Trong BIM, KPI có thể được sử dụng để theo dõi các khía cạnh như: Chất lượng mô hình → phối hợp → xử lý issue → tiến độ → dữ liệu → hiệu quả triển khai BIM.
KPI giúp dự án không chỉ triển khai BIM mà còn đo lường được kết quả của quá trình triển khai.
WBS – Work Breakdown Structure là Cấu trúc phân rã công việc. WBS chia dự án thành các nhóm công việc và thành phần nhỏ hơn để dễ lập kế hoạch, phân công và kiểm soát.
WBS không phải thuật ngữ chỉ riêng BIM, nhưng thường xuất hiện trong quản lý dự án xây dựng và lập kế hoạch triển khai BIM.
GC là General Contractor, thường được hiểu là Nhà thầu chính / Tổng thầu. GC có thể chịu trách nhiệm điều phối nhiều nhà thầu và các bên liên quan trong quá trình thực hiện dự án.
LDC – Lead Design Consultant là Tư vấn thiết kế chủ trì. LDC thường giữ vai trò điều phối hoặc dẫn dắt hoạt động thiết kế giữa các bộ môn và các đơn vị tư vấn liên quan.
PMC – Project Management Consultant là Tư vấn quản lý dự án. PMC hỗ trợ chủ đầu tư trong việc quản lý các khía cạnh của dự án như tiến độ, chi phí, chất lượng, thiết kế và phối hợp các bên.
CoC – Cost Consultant là Tư vấn chi phí. Vai trò này liên quan đến việc quản lý và kiểm soát chi phí dự án, dự toán, ngân sách và các vấn đề liên quan đến cost management.
O&M – Operations and Maintenance có nghĩa là Vận hành và Bảo trì. Đây là giai đoạn mà dữ liệu BIM bắt đầu phát huy giá trị lâu dài đối với chủ sở hữu và đơn vị vận hành.
Thông tin từ BIM có thể được sử dụng để hỗ trợ: Quản lý tài sản → bảo trì thiết bị → quản lý không gian → theo dõi lịch sử → lập kế hoạch vận hành. Đây cũng là lý do các yêu cầu như AIR và AIM trở nên quan trọng trong giai đoạn cuối của dự án.
Các thuật ngữ BIM không tồn tại độc lập mà thường tạo thành một chuỗi thông tin xuyên suốt vòng đời dự án. Có thể hình dung đơn giản:
OIR
↓
PIR / EIR
↓
AIR
↓
MIDP
↓
BIM Models & Information
↓
CDE
↓
AIM
↓
O&M
Trong đó, CDE đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát và trao đổi thông tin, còn AIM hướng đến việc sử dụng thông tin trong giai đoạn vận hành tài sản.
Hệ thống thuật ngữ viết tắt là một phần quan trọng trong ngôn ngữ chuyên môn của BIM. Việc hiểu đúng OIR, PIR, EIR, AIR, AIM, CDE, MIDP, LOI, KPI, WBS và các thuật ngữ liên quan giúp các bên giao tiếp chính xác hơn và thống nhất quy trình thông tin.
Quan trọng hơn, các thuật ngữ này cho thấy BIM không chỉ là việc dựng mô hình 3D, mà là một phương pháp quản lý thông tin xuyên suốt vòng đời công trình.
BIMCAD Vietnam cung cấp các giải pháp BIM/CAD, BIM Consulting, BIM Software Development và BIM Outsourcing, hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng chuẩn hóa quy trình, dữ liệu và công nghệ BIM phù hợp với nhu cầu thực tế.
