Cùng với sự phát triển của BIM/CIM trong ngành xây dựng, nhu cầu trao đổi dữ liệu giữa các phần mềm ngày càng trở nên quan trọng. Đây cũng là lý do OpenBIM và IFC (Industry Foundation Classes) được quan tâm rộng rãi như những tiêu chuẩn giúp kết nối và chia sẻ dữ liệu BIM một cách hiệu quả.
Tuy nhiên, nhiều người vẫn nhầm lẫn IFC 4.3 là một phiên bản phần mềm BIM mới. Thực tế, IFC 4.3 là tiêu chuẩn dữ liệu mở được phát triển bởi buildingSMART và được công nhận là tiêu chuẩn quốc tế, giúp các phần mềm BIM khác nhau có thể trao đổi thông tin mà không phụ thuộc vào một nhà cung cấp cụ thể.
Trong bài viết này, BIMCAD sẽ cùng bạn tìm hiểu OpenBIM và IFC 4.3 là gì, vai trò của chúng trong BIM/CIM và những lợi ích mang lại cho quá trình quản lý, chia sẻ dữ liệu dự án.
Để hiểu đúng về IFC 4.3, trước hết cần phân biệt rõ giữa OpenBIM và IFC. Mặc dù đều liên quan đến BIM, nhưng đây là hai khái niệm có vai trò khác nhau.
OpenBIM là phương pháp thúc đẩy khả năng trao đổi và chia sẻ dữ liệu giữa các phần mềm BIM khác nhau thông qua các tiêu chuẩn mở. Trong khi đó, IFC là định dạng dữ liệu tiêu chuẩn giúp hiện thực hóa mục tiêu này.
Với phiên bản IFC 4.3, phạm vi ứng dụng đã được mở rộng từ các công trình xây dựng sang lĩnh vực hạ tầng như đường bộ, cầu và đường sắt, tạo nền tảng cho việc quản lý và trao đổi dữ liệu BIM/CIM hiệu quả hơn.
OpenBIM là phương pháp do tổ chức buildingSMART thúc đẩy, nhằm tạo ra môi trường trao đổi dữ liệu BIM không phụ thuộc vào một phần mềm hay nhà cung cấp cụ thể.
Trong thực tế, các bên tham gia dự án như thiết kế, thi công và chủ đầu tư thường sử dụng những phần mềm khác nhau. OpenBIM giúp các hệ thống này có thể chia sẻ và khai thác dữ liệu thông qua các tiêu chuẩn mở, giảm rủi ro mất dữ liệu và tăng hiệu quả phối hợp.
IFC (Industry Foundation Classes) là tiêu chuẩn dữ liệu mở giúp trao đổi thông tin giữa các phần mềm BIM/CIM mà vẫn giữ nguyên ý nghĩa của dữ liệu.
Phiên bản IFC 4.3 mở rộng phạm vi từ công trình xây dựng sang các dự án hạ tầng như đường bộ, cầu và đường sắt. Đây là nền tảng quan trọng giúp kết nối dữ liệu BIM/CIM xuyên suốt vòng đời dự án.
Mặc dù được nhắc đến ngày càng nhiều, OpenBIM và IFC 4.3 vẫn thường bị hiểu chưa chính xác. Dưới đây là một số nhầm lẫn phổ biến:
| Hiểu lầm | Thực tế |
|---|---|
| IFC 4.3 là phiên bản mới của phần mềm BIM | IFC 4.3 là tiêu chuẩn dữ liệu, không phải phần mềm |
| IFC 4.3 chính là OpenBIM | OpenBIM là phương pháp, IFC là một tiêu chuẩn hỗ trợ OpenBIM |
| IFC 4.3 đã thành tiêu chuẩn quốc tế thì phải áp dụng ngay | Việc triển khai phụ thuộc vào từng dự án và yêu cầu cụ thể |
| Phần mềm hỗ trợ IFC 4.3 sẽ đọc được mọi dữ liệu | Mức độ hỗ trợ IFC 4.3 khác nhau giữa các phần mềm |
| Chỉ cần dùng IFC 4.3 là giải quyết được mọi vấn đề BIM/CIM | Thành công còn phụ thuộc vào quy trình và sự phối hợp giữa các bên |
Có thể hiểu đơn giản, OpenBIM là triết lý chia sẻ dữ liệu mở, còn IFC 4.3 là tiêu chuẩn kỹ thuật giúp hiện thực hóa triết lý đó. Đây là hai khái niệm liên quan chặt chẽ nhưng không giống nhau.
IFC 4.3 không phải là một cuộc thay đổi hoàn toàn mới, mà là bước mở rộng quan trọng của tiêu chuẩn IFC nhằm đáp ứng nhu cầu trao đổi dữ liệu BIM/CIM trong nhiều lĩnh vực hơn. Điều quan trọng là hiểu rõ những điểm được bổ sung và giá trị thực tế mà phiên bản này mang lại.
Điểm nổi bật nhất của IFC 4.3 là mở rộng khả năng hỗ trợ các công trình hạ tầng như đường bộ, đường sắt và cầu. Nhiều cấu trúc dữ liệu mới đã được bổ sung để mô tả các đối tượng hạ tầng mà các phiên bản IFC trước đây chưa hỗ trợ đầy đủ.
Nhờ đó, dữ liệu từ lĩnh vực xây dựng và hạ tầng có thể được quản lý và trao đổi trên cùng một nền tảng tiêu chuẩn, giúp tăng khả năng liên thông giữa các phần mềm và các bên tham gia dự án.
Việc bổ sung các đối tượng hạ tầng giúp IFC 4.3 trở thành tiêu chuẩn dữ liệu quan trọng cho cả BIM và CIM. Các dự án đường bộ, cầu, hầm hay đường sắt có thêm cơ sở để chia sẻ dữ liệu theo chuẩn mở thay vì phụ thuộc vào định dạng riêng của từng phần mềm.
Về lâu dài, IFC 4.3 sẽ góp phần thúc đẩy khả năng kết nối dữ liệu xuyên suốt vòng đời công trình, từ thiết kế, thi công đến vận hành và bảo trì. Đây cũng là lý do các doanh nghiệp BIM/CIM nên sớm tìm hiểu và chuẩn bị cho việc áp dụng tiêu chuẩn này trong tương lai.
IFC 4.3 đã được công nhận là tiêu chuẩn quốc tế dưới tên ISO 16739-1:2024, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc chuẩn hóa dữ liệu BIM/CIM trên phạm vi toàn cầu.
Tuy nhiên, cần hiểu rằng việc trở thành tiêu chuẩn ISO không đồng nghĩa với việc tất cả dự án phải áp dụng ngay lập tức. Trong thực tế, việc sử dụng IFC 4.3 vẫn phụ thuộc vào yêu cầu dự án, khả năng hỗ trợ của phần mềm và mức độ sẵn sàng của các bên tham gia.
Việc IFC 4.3 được công nhận là tiêu chuẩn quốc tế giúp tạo ra một cơ sở chung để các tổ chức, chủ đầu tư và nhà cung cấp phần mềm tham chiếu khi triển khai OpenBIM.
Điều này góp phần thúc đẩy khả năng trao đổi dữ liệu, tăng tính tương thích giữa các phần mềm BIM/CIM và hỗ trợ xây dựng các quy trình quản lý dự án theo chuẩn thống nhất.
Tuy nhiên, ISO hóa không có nghĩa là toàn bộ ngành xây dựng sẽ chuyển sang IFC 4.3 ngay lập tức. Mức độ áp dụng còn phụ thuộc vào quy trình vận hành, công cụ sử dụng và nhu cầu thực tế của từng dự án.
Việc IFC 4.3 trở thành tiêu chuẩn ISO đang thúc đẩy các doanh nghiệp và nhà phát triển phần mềm đẩy nhanh quá trình hỗ trợ phiên bản này trong các giải pháp BIM/CIM.
Nhiều phần mềm như Autodesk Revit hay Autodesk Civil 3D đã bắt đầu bổ sung hoặc thử nghiệm các tính năng liên quan đến IFC 4.3, mở rộng khả năng trao đổi dữ liệu theo chuẩn mở.
Trong tương lai, cùng với sự phát triển của OpenBIM, IFC 4.3 được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những tiêu chuẩn quan trọng cho việc quản lý và chia sẻ dữ liệu trong các dự án xây dựng và hạ tầng. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần đánh giá kỹ nhu cầu và lộ trình triển khai để lựa chọn phương án áp dụng phù hợp với thực tế.
Việc áp dụng IFC 4.3 không chỉ phụ thuộc vào tiêu chuẩn dữ liệu mà còn liên quan đến khả năng hỗ trợ của phần mềm, quy trình làm việc và mức độ sẵn sàng của các bên tham gia dự án. Vì vậy, doanh nghiệp cần đánh giá cả yếu tố kỹ thuật lẫn vận hành trước khi triển khai.
Không phải mọi phần mềm được gắn nhãn "IFC 4.3 Compatible" đều hỗ trợ giống nhau. Một số phần mềm chỉ cho phép đọc dữ liệu, trong khi một số khác hỗ trợ cả xuất và nhập dữ liệu theo chuẩn IFC 4.3.
Do đó, cần kiểm tra kỹ phạm vi hỗ trợ, khả năng giữ nguyên dữ liệu và mức độ tương thích với quy trình BIM/CIM hiện có. Việc thử nghiệm trên các dự án nhỏ trước khi triển khai rộng rãi là cách tiếp cận an toàn và hiệu quả.
Trong thực tế, không phải tất cả chủ đầu tư, tư vấn hay nhà thầu đều đã sẵn sàng sử dụng IFC 4.3. Vì vậy, nhiều dự án vẫn cần kết hợp với các phiên bản IFC cũ như IFC 2x3 hoặc IFC4 để đảm bảo khả năng trao đổi dữ liệu.
Thay vì áp dụng đồng loạt, doanh nghiệp nên xây dựng lộ trình triển khai từng bước, thử nghiệm trên các dự án phù hợp và chuẩn bị sẵn quy trình chuyển đổi dữ liệu giữa các phiên bản IFC khi cần thiết. Đây là cách tiếp cận thực tế giúp giảm rủi ro và tận dụng hiệu quả lợi ích của OpenBIM và IFC 4.3.
OpenBIM là phương pháp chia sẻ dữ liệu mở, còn IFC 4.3 là tiêu chuẩn giúp các phần mềm BIM/CIM trao đổi dữ liệu hiệu quả hơn. Với việc mở rộng sang lĩnh vực hạ tầng như đường bộ, cầu và đường sắt, IFC 4.3 đang trở thành nền tảng quan trọng cho khả năng liên thông dữ liệu trong ngành xây dựng.
Tuy nhiên, việc áp dụng IFC 4.3 cần được thực hiện theo lộ trình phù hợp với khả năng của phần mềm và yêu cầu dự án. Hiểu đúng về OpenBIM và IFC 4.3 sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong quá trình chuyển đổi số và khai thác hiệu quả dữ liệu BIM/CIM.
Bạn đang gặp khó khăn trong việc triển khai BIM, REVIT, CDE, hay bất kỳ khía cạnh công nghệ và kỹ thuật liên quan đến BIM cho dự án của mình?
Đừng lo lắng, BIMCAD Vietnam luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn!
