Trong các dự án xây dựng hiện nay, lượng dữ liệu phát sinh ngày càng lớn và trải dài qua nhiều giai đoạn như thiết kế, thi công và vận hành. Tuy nhiên, ở nhiều doanh nghiệp, thông tin vẫn đang được quản lý rời rạc qua email, folder nội bộ hoặc nhiều nền tảng khác nhau, khiến quá trình phối hợp giữa các bên gặp nhiều khó khăn.
Khi dữ liệu bị phân mảnh, doanh nghiệp rất dễ gặp phải các vấn đề như sai version tài liệu, thất lạc thông tin, chậm phản hồi hoặc khó kiểm soát lịch sử cập nhật. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ dự án mà còn làm tăng rủi ro rework và giảm hiệu quả phối hợp trong BIM Collaboration.
Đó cũng là lý do Common Data Environment (CDE) ngày càng trở thành nền tảng quan trọng trong ngành xây dựng. Không chỉ giúp quản lý dữ liệu tập trung, CDE còn hỗ trợ chuẩn hóa workflow, tăng khả năng phối hợp giữa các bên và nâng cao hiệu quả quản lý thông tin trong toàn bộ vòng đời dự án.
Trong ngành xây dựng, mặc dù việc ứng dụng DX (Chuyển đổi số) và BIM/CIM đang ngày càng được thúc đẩy, vẫn có rất nhiều ý kiến như: “Không thể áp dụng hiệu quả tại công trường” hoặc “Không tận dụng được cho công tác vận hành bảo trì”. Đằng sau vấn đề này là những thách thức mang tính cấu trúc như phân mảnh thông tin và phụ thuộc vào cá nhân.
Một dự án xây dựng thường được triển khai theo 3 giai đoạn chính:
Giữa các giai đoạn này, dữ liệu thường được chuyển giao theo dạng:
“Đầu ra của giai đoạn trước → Đầu vào của giai đoạn sau”.
Tuy nhiên, với phương pháp quản lý truyền thống, do sử dụng các hệ thống và định dạng dữ liệu khác nhau nên thông tin thường không được kế thừa nguyên vẹn.
Ví dụ:
- Bản vẽ thiết kế được bàn giao dưới dạng PDF, sau đó phải nhập liệu lại sang định dạng khác ở giai đoạn thi công
- Nhật ký và hồ sơ thi công được quản lý bằng giấy nên không thể tận dụng làm dữ liệu số cho công tác vận hành
- Lịch sử thi công không được lưu trữ theo một định dạng thống nhất khiến bộ phận quản lý vận hành gặp nhiều khó khăn khi tra cứu
Những vấn đề trong quá trình chuyển giao giữa các giai đoạn này dẫn đến tình trạng phân mảnh thông tin và làm lãng phí dữ liệu đã được tạo ra trước đó. Đồng thời, điều này cũng khiến doanh nghiệp chưa thể khai thác hết lợi ích “tập trung hóa thông tin” mà mô hình BIM/CIM mang lại.
Dưới đây là những rủi ro cụ thể và các ảnh hưởng có thể xảy ra khi thông tin trong dự án xây dựng không được quản lý tập trung.
| Rủi ro | Nội dung | Ảnh hưởng có thể xảy ra |
|---|---|---|
| Gia tăng rework | Nội dung thiết kế hoặc thay đổi không được truyền đạt chính xác đến công trường, dẫn đến lỗi thi công | Tăng chi phí do phải thi công lại và chậm tiến độ |
| Chất lượng không đồng đều | Mỗi công trường quản lý thông tin và kiểm soát chất lượng theo cách khác nhau | Khó đảm bảo truy xuất nguồn gốc (traceability), trách nhiệm không rõ ràng |
| Quản lý vận hành kém hiệu quả | Không tìm được hồ sơ hoặc lịch sử thi công trước đó | Khó khăn trong việc kiểm tra, bảo trì và đưa ra quyết định sửa chữa |
| Thất lạc thông tin | Phụ thuộc vào các công cụ chat để trao đổi thông tin | Dễ xảy ra thiếu sót khi bàn giao dữ liệu, nghiêm trọng hơn có thể mất dữ liệu |
| Rủi ro bảo mật | Phụ thuộc vào việc gửi file qua email | Có nguy cơ gửi nhầm thông tin hoặc rò rỉ dữ liệu |
| Công việc phụ thuộc vào cá nhân | Chỉ một số cá nhân hiểu cách xem hoặc sử dụng dữ liệu | Khi nhân sự nghỉ việc hoặc chuyển bộ phận, công việc có thể bị gián đoạn |
CDE có thể giải quyết những rủi ro trên theo các cách sau. Với những nội dung quan trọng hơn, dưới đây cũng kèm theo các ví dụ thực tế.
| Rủi ro | Giải pháp từ CDE |
|---|---|
| Rework | Chia sẻ bản vẽ và mô hình mới nhất theo thời gian thực |
| Chất lượng không đồng đều | Đảm bảo chất lượng thống nhất thông qua quản lý version và quy trình phê duyệt |
| Quản lý vận hành kém hiệu quả | Lưu trữ và tìm kiếm dữ liệu kèm thuộc tính thông tin |
| Mất dữ liệu | Quản lý dữ liệu tập trung và thống nhất |
| Rủi ro bảo mật | Tăng cường bảo mật bằng phân quyền truy cập và quản lý log |
| Công việc phụ thuộc cá nhân | Áp dụng quy tắc đăng ký và chia sẻ thông tin theo workflow |
Sau khi thiết kế thay đổi, bản vẽ cập nhật không được gửi đến công trường khiến đội thi công sử dụng bản vẽ cũ. Sau khi hoàn thành mới phát hiện sai khác, dẫn đến phải thi công lại và phát sinh thêm chi phí.
→ Với CDE, các bên luôn có thể truy cập và xác nhận bản vẽ mới nhất, từ đó giảm thiểu lỗi thi công do nhầm lẫn thông tin.
Hồ sơ thi công từ 10 năm trước được lưu bằng giấy nên mất nhiều ngày để tìm kiếm. Trong trường hợp không tìm thấy, doanh nghiệp phải khảo sát lại hiện trường.
→ Với CDE, dữ liệu có thể được tìm kiếm theo thuộc tính thông tin, giúp truy cập nhanh chóng đến dữ liệu cần thiết.
Bản vẽ và hình ảnh được lưu trên máy tính cá nhân hoặc USB. Sau khi nhân sự nghỉ việc mới phát hiện dữ liệu chưa được bàn giao, buộc doanh nghiệp phải tốn thêm chi phí để tạo lại dữ liệu.
→ Với CDE, toàn bộ dữ liệu được quản lý ở cấp độ tổ chức, giúp hạn chế tình trạng dữ liệu phụ thuộc vào cá nhân.
Tìm hiểu thêm: VinaCDE - Nền tảng CDE số 1 cho ngành Xây dựng Việt Nam
Dù mang lại nhiều lợi ích, việc triển khai CDE vẫn cần chi phí ban đầu và thời gian xây dựng quy trình vận hành. Vì vậy, nhiều doanh nghiệp thường trì hoãn triển khai với lý do “quy trình hiện tại vẫn đang hoạt động ổn định”.
Tuy nhiên, cần nhìn nhận rằng CDE không chỉ nhằm tối ưu công việc hiện tại mà còn là khoản đầu tư để đảm bảo hoạt động trong tương lai không bị gián đoạn.
Việc nhìn nhận CDE dưới góc độ này sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành xây dựng.
Tìm hiểu thêm: Môi Trường Dữ Liệu Chung (CDE) Trong BIM
Sự phân mảnh giữa các giai đoạn do quản lý thông tin truyền thống gây ra là một trong những thách thức mang tính cấu trúc trong ngành xây dựng. CDE có tiềm năng giải quyết vấn đề này bằng cách kết nối luồng thông tin và nâng cao chất lượng cũng như tốc độ hoạt động.
Bạn đang gặp khó khăn trong việc triển khai BIM, REVIT, CDE, hay bất kỳ khía cạnh công nghệ và kỹ thuật liên quan đến BIM cho dự án của mình?
Đừng lo lắng, BIMCAD Vietnam luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn!
