Nhiều doanh nghiệp cho rằng chỉ cần sử dụng Revit, Tekla hay ArchiCAD là đã triển khai BIM. Tuy nhiên, phần mềm chỉ là một phần của bức tranh.
Điều quyết định thành công của BIM nằm ở mức độ trưởng thành trong quy trình, dữ liệu và khả năng cộng tác giữa các bên tham gia dự án.
Khái niệm BIM Maturity được sử dụng để đánh giá mức độ phát triển của doanh nghiệp trên hành trình ứng dụng BIM. Thay vì chỉ xem doanh nghiệp có sử dụng mô hình 3D hay không, BIM Maturity phản ánh cách doanh nghiệp quản lý thông tin, phối hợp giữa các bộ môn và khai thác dữ liệu trong suốt vòng đời công trình.
Việc xác định đúng cấp độ BIM Maturity giúp doanh nghiệp xây dựng lộ trình chuyển đổi số phù hợp, tránh đầu tư dàn trải và tối ưu hiệu quả triển khai.
Đánh giá BIM Maturity không nhằm "xếp hạng" doanh nghiệp, mà để xác định những điểm cần cải thiện trong quy trình làm việc.
Một mô hình BIM chất lượng sẽ không phát huy giá trị nếu:
Ngược lại, doanh nghiệp có mức độ trưởng thành BIM cao sẽ:
Đây là giai đoạn doanh nghiệp chủ yếu quản lý dự án bằng bản vẽ giấy, CAD 2D, email và Excel. Thông tin được lưu trữ phân tán, việc trao đổi phụ thuộc nhiều vào họp hoặc gửi tài liệu thủ công.
Điều này khiến doanh nghiệp khó kiểm soát phiên bản, dễ xảy ra nhầm lẫn và mất nhiều thời gian khi cần truy xuất hoặc cập nhật thông tin dự án.
Doanh nghiệp đã bắt đầu sử dụng BIM, nhưng mỗi bộ môn vẫn phát triển mô hình riêng và làm việc độc lập. Kiến trúc, kết cấu hay MEP đều có mô hình riêng nhưng chưa kết nối trong một quy trình thống nhất.
Việc trao đổi dữ liệu vẫn chủ yếu qua email hoặc lưu trữ cục bộ, khiến khả năng cộng tác còn hạn chế và dễ phát sinh sai lệch giữa các bộ môn.
Ở giai đoạn này, các bộ môn bắt đầu phối hợp thông qua việc liên kết mô hình, kiểm tra xung đột (Clash Detection) và điều phối thiết kế. Điều này giúp phát hiện lỗi sớm, giảm rủi ro trong quá trình thi công và nâng cao chất lượng dự án.
Tuy nhiên, dữ liệu và tài liệu vẫn thường được quản lý trên nhiều nền tảng khác nhau, nên việc kiểm soát thông tin chưa thực sự thống nhất.
Stage 3 là bước chuyển từ phối hợp mô hình sang quản lý tập trung dữ liệu dự án. Doanh nghiệp sử dụng Common Data Environment (CDE) để quản lý tài liệu, mô hình và quy trình làm việc trên một nền tảng chung.
Nhờ đó, mọi thành viên đều truy cập cùng một nguồn dữ liệu, giảm nhầm lẫn phiên bản, tăng khả năng cộng tác và chuẩn hóa việc quản lý thông tin theo các tiêu chuẩn như ISO 19650.
Đây là cấp độ trưởng thành cao nhất của BIM, khi mô hình tiếp tục được sử dụng trong giai đoạn vận hành và bảo trì công trình. Dữ liệu BIM được kết nối với các hệ thống quản lý tài sản, IoT và Digital Twin để phản ánh trạng thái thực tế của công trình.
Ở cấp độ này, BIM không chỉ phục vụ thiết kế và thi công mà còn trở thành nền tảng quản lý toàn bộ vòng đời của công trình.
Cấp độ | Mức độ cộng tác | Quản lý dữ liệu | Mục tiêu |
|---|---|---|---|
Giai đoạn 0 | Không | Phân tán | Bản vẽ CAD |
Giai đoạn 1 | Thấp | Theo từng bộ môn | Mô hình BIM đơn lẻ |
Giai đoạn 2 | Trung bình | Phối hợp mô hình | Clash Detection |
Giai đoạn 3 | Cao | CDE tập trung | Collaborative BIM |
Giai đoạn 4 | Rất cao | Digital Twin | Quản lý vòng đời công trình |
Không phải doanh nghiệp nào cũng cần hướng đến Digital Twin ngay từ đầu.
Đối với phần lớn doanh nghiệp tại Việt Nam, lộ trình hợp lý là:
Việc nâng cao BIM Maturity là một quá trình liên tục, đòi hỏi sự kết hợp giữa công nghệ, quy trình và con người, thay vì chỉ đầu tư vào phần mềm.
BIM Maturity là thước đo giúp doanh nghiệp đánh giá mức độ trưởng thành trong việc ứng dụng BIM, từ cách quản lý dữ liệu đến khả năng cộng tác và khai thác thông tin trong suốt vòng đời công trình.
Thay vì đặt mục tiêu đạt ngay cấp độ cao nhất, doanh nghiệp nên xác định đúng vị trí hiện tại và xây dựng lộ trình phát triển phù hợp. Với nhiều đơn vị hiện nay, việc chuyển từ Coordinated BIM (Giai đoạn 2) sang Collaborative BIM với CDE (Giai đoạn 3) là bước đi quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý dự án và tạo nền tảng cho chuyển đổi số bền vững.
Bạn đang gặp khó khăn trong việc triển khai BIM, REVIT, CDE, hay bất kỳ khía cạnh công nghệ và kỹ thuật liên quan đến BIM cho dự án của mình?
Đừng lo lắng, BIMCAD Vietnam luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn!
