Trong các dự án xây dựng, mô hình BIM chứa hàng nghìn cấu kiện cùng nhiều thông tin về kích thước, vật liệu, công năng và thông số kỹ thuật. Việc kiểm tra toàn bộ dữ liệu này thường mất nhiều thời gian và đòi hỏi sự phối hợp giữa các kỹ sư.
Với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), doanh nghiệp có thể từng bước tự động hóa quy trình kiểm tra mô hình BIM, phát hiện dữ liệu bất thường và hỗ trợ kiểm soát chất lượng.
Tuy nhiên, AI chỉ có thể hoạt động hiệu quả khi dữ liệu đầu vào được chuẩn hóa và có quy tắc kiểm tra rõ ràng. Vậy AI BIM là gì và cần chuẩn bị những gì trước khi triển khai BIM QC?
AI BIM là việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào quy trình Building Information Modeling (BIM) nhằm phân tích, xử lý và kiểm tra dữ liệu mô hình xây dựng.
Thay vì phải kiểm tra thủ công từng cấu kiện, AI có thể hỗ trợ kỹ sư thực hiện một số công việc như:
AI giúp giảm các thao tác lặp lại và tăng hiệu quả rà soát. Tuy nhiên, kết quả kiểm tra vẫn cần được kỹ sư xác nhận trước khi đưa ra quyết định kỹ thuật.
Một trong những xu hướng đáng chú ý là ứng dụng AI vào quy trình thẩm tra dữ liệu BIM tại Nhật Bản. Ngày 18/09/2026, Bộ Đất đai, Hạ tầng, Giao thông và Du lịch Nhật Bản (MLIT) công bố định hướng cơ bản về thẩm tra dữ liệu BIM.
Theo lộ trình này:
Điều này cho thấy AI đang dần trở thành một công cụ hỗ trợ quan trọng trong kiểm soát chất lượng dữ liệu BIM. Tuy nhiên, AI không thay thế hoàn toàn vai trò đánh giá của kỹ sư.
Để ứng dụng AI vào BIM QC hiệu quả, doanh nghiệp cần xây dựng quy trình kiểm tra dữ liệu qua 4 lớp.
Trước khi kiểm tra, cần xác định chính xác mô hình BIM được sử dụng. Một dự án có thể chứa nhiều mô hình thuộc các bộ môn kiến trúc, kết cấu và cơ điện. Mỗi mô hình cũng có thể trải qua nhiều lần cập nhật. Vì vậy, cần xác định:
Việc xác định đúng nguồn dữ liệu giúp tránh kiểm tra nhầm phiên bản và dễ dàng truy xuất kết quả khi phát sinh lỗi.
IFC (Industry Foundation Classes) là định dạng mở giúp trao đổi dữ liệu BIM giữa các phần mềm khác nhau. Tuy nhiên, mở được file IFC không đồng nghĩa dữ liệu bên trong hoàn toàn hợp lệ. Doanh nghiệp có thể sử dụng IFC Validation Service của buildingSMART để kiểm tra:
Lưu ý, IFC Validation chỉ kiểm tra tính hợp lệ của dữ liệu theo cấu trúc và tiêu chuẩn. Nó không đảm bảo mô hình đã đáp ứng đầy đủ yêu cầu thiết kế hoặc kỹ thuật của dự án.
IDS (Information Delivery Specification) là tiêu chuẩn của buildingSMART giúp xác định các yêu cầu thông tin cần có trong mô hình BIM. Ví dụ, một phòng (IfcSpace) có thể được yêu cầu phải chứa:
Nếu thiếu một trong những thuộc tính bắt buộc, hệ thống có thể phát hiện và đưa đối tượng đó vào danh sách cần xử lý. IDS giúp chuyển các yêu cầu kiểm tra thành những quy tắc cụ thể mà máy tính có thể đọc và thực hiện.
Sau khi dữ liệu và quy tắc kiểm tra đã được chuẩn hóa, AI có thể hỗ trợ quá trình BIM QC thông qua:
AI có thể tổng hợp danh sách các phòng thiếu mã định danh hoặc có diện tích không khớp với dữ liệu tham chiếu. Kỹ sư sẽ kiểm tra lại mô hình gốc, xác nhận lỗi và thực hiện điều chỉnh. AI hỗ trợ phát hiện vấn đề, nhưng kỹ sư vẫn là người chịu trách nhiệm xác nhận kết quả.
Giả sử một dự án có 50 phòng kỹ thuật cần kiểm tra dữ liệu trước khi triển khai bản vẽ. Quy trình có thể thực hiện theo 5 bước:
Ví dụ, báo cáo có thể ghi nhận 3 phòng thiếu mã định danh và 2 phòng có diện tích chưa khớp dữ liệu tham chiếu. Cách làm này giúp kỹ sư nhanh chóng xác định vị trí cần kiểm tra, thay vì phải rà soát toàn bộ mô hình theo cách thủ công.
VinaBIM là phần mềm hỗ trợ mở, xem và chỉnh sửa mô hình BIM, giúp người dùng tiếp cận dữ liệu Revit và IFC mà không nhất thiết phải cài đặt Autodesk Revit. Một số khả năng của VinaBIM liên quan đến quy trình kiểm tra BIM gồm:
Những chức năng này hỗ trợ kỹ sư xem xét và khai thác thông tin mô hình trong quá trình làm việc.
VinaBIM hiện tập trung vào các chức năng xem, kiểm tra và chỉnh sửa mô hình BIM. Đây là công cụ hỗ trợ workflow BIM, không đồng nghĩa với việc đã tích hợp hệ thống AI BIM QC tự động.
Tìm hiểu thêm về phần mềm tại VinaBIM.
AI BIM đang mở ra nhiều cơ hội tự động hóa quy trình kiểm tra và kiểm soát chất lượng mô hình BIM. Tuy nhiên, để ứng dụng hiệu quả, doanh nghiệp cần bắt đầu từ việc chuẩn hóa dữ liệu, kiểm tra IFC và xây dựng các quy tắc thông tin rõ ràng.
AI có thể hỗ trợ phát hiện bất thường, phân loại lỗi và giảm thời gian rà soát, nhưng việc đánh giá chất lượng mô hình vẫn cần sự xác nhận của kỹ sư.
BIMCAD Vietnam cung cấp giải pháp phát triển phần mềm BIM/CAD, xây dựng plugin, công cụ tùy chỉnh và ứng dụng AI theo nhu cầu thực tế của doanh nghiệp xây dựng.
Tìm hiểu thêm tại BIMCAD Vietnam để khám phá các giải pháp công nghệ giúp tối ưu quy trình và nâng cao hiệu quả công việc.
